Nhiều năm qua cây vân sam được coi là loài cây mới tương đối trú ngụ ở miền núi Thụy Điển. Leif Kullman – giáo sư ngành Địa lý tự nhiên  thuộc trường Đại học  Umeå – cho biết “Những kết quả của chúng tôi  cho thấy điều hoàn toàn trái ngược, cây vân sam là một trong những loài cây già cỗi nhất ở khu vực  miền núi.”

Một khám phá thú vị được thực hiện dưới gốc của một cây vân sam ở Vùng núi Fulu tại tỉnh Dalarna. Các nhà khoa học  đã tìm thấy 4 “thế hệ” của cây vân sam còn lại dưới dạng các hình nón và gỗ được tạo ra từ những vùng đất cao nhất.

Khám phá cho thấy các cây có độ tuổi là 375 tuổi, 5.660 tuổi, 9.000 tuổi và 9.550 tuổi, và mọi thứ đã cho thấy các dấu hiệu rõ ràng là chúng có cùng cấu tạo di truyền như những cây mọc ở phía trên chúng. Vì những cây vân sam có thể sinh sôi với rễ đâm xuyên qua các nhánh cây nên chúng có thể sản sinh ra các bản sao cây chính xác  hay những dòng vô tính.

Loài cây hiện nay đang mọc trên địa điểm  tìm thấy và trên những loài cây gỗ với độ tuổi 9.550 có cùng chất liệu di truyền. Thực tế được kiểm chứng bằng đồng vị cacbon 14 tại một phòng thí nghiệm ở Miami, Florida, Mỹ.

Trước đây, những cây thông ở Bắc Mỹ được xem là loài cây già cỗi nhất có độ tuổi từ 4.000 đến 5.000 năm.

Ở các vùng núi của Thụy Điển, từ vùng Lapland ở phía Bắc đến vùng Dalarna ở phía Nam, các nhà khoa học  đã tìm thấy một cụm khoảng 20 cây vân sam có độ tuổi hơn 8.000 tuổi.

Mặc dù mùa hè lạnh hơn 10.000 năm trước, nhưng những loài cây này vẫn tồn tại giữa những điều kiện thời tiết khắc nghiệt do chúng có khả năng đẩy các thân cây khác ra khi những thân cây đó chết khô. Leif Kullman giải thích “Nhiệt độ trung bình trong suốt mùa hè hơn 100 năm qua tăng lên 1 độ ở những khu vực  miền núi.”

Vì vậy, hiện tại chúng ta có thể thấy rằng những cây vân sam này bắt đầu duỗi thẳng thân cây của chúng. Cũng có bằng chứng cho rằng cây vân sam là loài cây cung cấp cho chúng ta sự hiểu biết sâu sắc nhất về sự thay đổi khí hậu.

Khả năng của cây vân sam tồn tại được trong những điều kiện khắc nghiệt cũng đặt ra nhiều câu hỏi  cho các nhà nghiên cứu.

Phải chăng cây vân sam thực sự đã di chuyển đến nơi đây trong suốt Kỷ nguyên Băng giá thông qua các hạt giống từ phía Đông 1.000km qua vùng băng nội địa và sau đó bao phủ vùng Scandinavia? Liệu chúng có thực sự bắt nguồn từ phía đông như sách vở đã ghi hay không? Leif Kullman nói “Nghiên cứu của tôi cho thấy rằng những cây vân sam trải qua mùa đông ở phía Tây hay Tây nam của Na-uy, nơi có khí hậu không khắc nghiệt mấy để rồi sau đó nhanh chóng lan  rộng về hướng bắc dọc theo dải duyên hải không có băng tuyết.”

“Bằng cách nào đó chúng cũng tìm đường  đến các vùng núi Thụy Điển một cách thành công.”

Cuộc nghiên cứu  được thực hiện với sự hợp tác của Ủy ban  Điều hành tỉnh ở Jämtland và Dalarna.